Julia Pióro

Urodzona: 1902 (?) w Warszawie

Zmarła: 18 maja 1988 w Piastowie

Rodzina: mąż Jan Wacław Pióro - doktor chemii

Miejsca: Warszawa, Piastów

pisarka, tłumaczka, poetka

Biografia

Julia Lucyna Biernacka urodziła się w 1902 w Warszawie (inna data 30 listopada 1901 r.). Studiowała nauki przyrodnicze i historię na Uniwersytecie Warszawskim.

Była studentką Władysława Tatarkiewicza i Tadeusza Kotarbińskiego. W 1923 roku wyszła za mąż za Jana Wacława Pióro, doktora chemii, twórcę esperanckiej nomenklatury chemicznej. Razem mieszkali w Piastowie. Mieli dwóch synów.

Języka esperanto nauczyła się w 1956 roku, gdy miała 54 lata.

Pisarka debiutowała w 1958 roku publikując w „Pola Esperantisto”. Pierwszą książkę ,,El tero kaj etero”, dzięki wsparciu profesora Juana Regula Pereza, wydała w 1964 roku. Od tego czasu publikowała liczne nowele i poezje w esperanto, współpracując m.in. z „Norda Prismo”. Znana była przede wszystkim ze swojej twórczości w języku esperanto. Studiując esperantyzm szybko zyskała sławę jako autorka baśni: najpierw w czasopismach takich jak Pola Esperantisto i Norda Prismo, a następnie w książkach El Tero kaj Etero (1964) i Hieroglifo (1979). Nieco później jej talent poety metafizycznego ujawnił się między innymi w „Fenestro Kristala” (1981, wydanie Gabriellego), „Esperanta Antologio” (1984) i „Poems” (1987). Jej dorobek, zatytułowany „La Mondo en Meditado”, obejmuje ponad 130 opowiadań, sześć sztuk teatralnych i 649 wierszy.

Zmarła 18 maja 1988 roku w Piastowie.

Oś czasu

Twórczość

1964: El tero kaj etero – zbiór nowel, uznawany za debiut książkowy

1978: Hieroglif: novele polskie tłumaczenia z języka oryginału esperanta, zbiór nowel, w których dominują elementy fantastyczne, mistyczne i refleksyjne

1978: Novele[!] i poematy

1981: Królestwo słońca
1981: Fenestro kristala: (noveloj kaj poemoj)

1983: Preterpasado: poemoj

1984: Wieczór świętej Anny. Opowiadania Czytelnik

1987: Poemoj: elektitaj al jubileo de esperanto, Piastów

1987: Poezje: wybrane na stulecie esperanta

1988: Kastelo: rakonto

1988: Nowele i opowiadania: Zeszyt 1-2

1988: Malnova legendo: noveloj

1997: Obraz świata – trójjęzyczny tom poezji (esperanto, niemiecki, polski), Piastów

Cytaty

Osiem opowiadań, wybranych spośród 30 oryginalnych opowiadań, tworzy debiutancką książkę pani Pioro. Pierwsze, „Wygnanie”, częściowo oparte na faktach historycznych, opowiada

o wojnie dwóch braci, książąt śląskich. Drugie, „Spalone czerwone”, to futurystyczna opowieść

z nutą science fiction. „Czerwony pstrąg”, trzecie urocze, opowiada o życiu dwóch pstrągów.

W pozostałych opowiadaniach: „Pasażer rakiety nr 3”, „Droga”, „Niezwyciężone miasto”, „Surowe prawo” i „Ekscelencja”, czytelnik doceni delikatność, kobiecą wrażliwość i próbę wniknięcia

w subtelny świat znaczeń. Cytat o tajemniczym „Rosae Crucis” i jego głównych symbolach „Róży” i „Krzyża”, z częściowo błędną interpretacją, może wskazywać na zainteresowanie naszej autorki innymi koncepcjami życia. Co więcej, książka jest wolna od pedanterii i efekciarstwa, które stają się powszechne u niektórych naszych najlepszych pisarzy. Redakcja Baldura Ragnarssona gwarantuje język. Krótko mówiąc: książka warta przeczytania!

N. L. ESCARTIN, Boletín de la Federación Esperantista Española. Ep. 2, A. 3, n. 14 (1965)

Galeria

Julia Pióro z mężem; Pola Esperantisto: esperantaj sciigoj por pollingvanoj. 1965, 4 (Julio-Aŭgusto) https://dlibra.kul.pl/dlibra/publication/53950/edition/46168/content [dostęp 23.11.2025]

Julia Pióro z suczką Puszką przed domem w Piastowie, w którym spędziła 17 lat, ul. Orzeszkowej, róg Chabrowej; Paweł Kubiak, Kronika Miasta Piastowa, Piastów 1994 https://mbc.cyfrowemazowsze.pl/dlibra/publication/66997/edition/61905/content [dostęp 15.11.2025]

Multimedia

Upamiętnienie

W Piastowie, gdzie mieszkała, jedna z ulic nosi jej imię.

Jej twórczość została uwzględniona w antologiach literatury esperanckiej, takich jak Esperanta Antologio (1984) czy Trezoro – la Esperanta novelarto (1989).

Cmentarz Powązkowski (Stare Powązki)

kwatera 250, rząd 3, miejsce 19

Bibliografia

Originala Literaturo Esperanta http://literaturo.esperanto.net/autor/pioro.html

Universala Esperanto-Asocio https://katalogo.uea.org/katalogo.php?trovu=jes&auxtoro=Julia+Pi%C3%B3ro

Paweł Kubiak, Kronika Miasta Piastowa, Piastów 1994 https://mbc.cyfrowemazowsze.pl/dlibra/publication/66997/edition/61905/content [dostęp 15.11.2025]

Pola Esperantisto: esperantaj sciigoj por pollingvanoj. 1965, 4 (Julio-Aŭgusto) https://dlibra.kul.pl/dlibra/publication/53950/edition/46168/content

N. L. ESCARTIN, Boletín de la Federación Esperantista Española. Ep. 2, A. 3, n. 14 (1965) https://dlibra.kul.pl/dlibra/publication/56068/edition/48706/content

Vikiprdio https://eo.wikipedia.org/wiki/Julia_Pi%C3%B3ro