sportowiec, trener, organizator, architekt, autor poradników, malarz

Janusz Antoni Kalbarczyk urodził się 13 czerwca 1910 roku (syn Karola i Michaliny z Goździków) przy ulicy Wilczej w Warszawie, gdzie spędził swoje dzieciństwo.

Uczył się przez 8 lat w gimnazjum typu humanistycznego im. Adama Mickiewicza przy ul. Smolnej w Warszawie. Maturę zdał w 1929 roku. Studiował architekturę na Politechnice Warszawskiej do 1937. Jego pracą dyplomową był projekt domu, w którym zamieszkał w Piastowie - Willa Start.  W międzyczasie ukończył dywizyjny kurs podchorążych rezerwy przy 32 pp. (1933-1934).

Na początku ze swoją żoną- znaną lekkoatletką i łyżwiarką szybką Jadwigą Nowacką mieszkał na warszawskiej Sadybie, lecz gdy bomba zburzyła cały dom państwo Kalbarczyk przenieśli się do Piastowa, gdzie w latach 30-tych dziadek pana Janusza kupił działkę przy ulicy Bohaterów Wolności.

Państwo Kalbarczykowie mieli czworo dzieci – Elżbietę, Bożenę, Dorotę i Andrzeja. Wszyscy czworo uprawiali różne sporty. Córka Dorota uprawiała łyżwiarstwo szybkie i ukończyła warszawską Akademię Wychowania Fizycznego. W latach 70-tych nauczała wychowania fizycznego w Liceum im. A. Mickiewicza w Piastowie.
Interesował się wieloma sportami: wioślarstwem, zapasami, kolarstwem, jazdą na nartach, lekkoatletyką. Pasjonowały go także sporty wodne i motorowe. Doskonale jeździł konno i samochodem. Jednak najbardziej interesowało go łyżwiarstwo szybkie.

W czasie swojej bardzo długiej kariery sportowej (1929-1953) startując w barwach: AZS Warszawa (1929-1935), Warszawianki i Polonii Warszawa (1936-1939), BOS Warszawa i stołecznej Legii (1945-1953) był aż 62 razy mistrzem Polski w tym m. in. w wieloboju (1929, 1931, 1933, 1934, 1938, 1939, 1946-1951) i 39-krotnym rekordzistą Polski na wszystkich dystansach: 500 m, 1000 m, 1500 m, 3000 m, 5000 m, 10000 m, wielobój duży, wielobój mały. Osiągnął sukces mimo, że nie miał budowy łyżwiarskiego wieloboisty - tylko 167 cm wzrostu, 76 kg wagi -  ale niezwykle silne nogi. Jako pierwszy w Polsce wprowadził do treningu całoroczne przygotowania kondycyjne oraz rozgrzewkę przed startem.

Uczestniczył w mistrzostwach świata (1935 Oslo, 1936 Davos, 1938 Davos, 1939 Helsinki) i Mistrzostwach Europy (1932 Davos, 1937 Davos, 1938 Oslo, 1939 Ryga, 1947 Sztokholm). 

Uczestnik kampanii wrześniowej 1939 w obronie Warszawy. W czasie okupacji organizował tajne Mistrzostwa Polski na stawie w Pruszkowie. Organizował pierwsze imprezy sportowe w zburzonej Warszawie oraz obozy sportowe na własny koszt, gdzie chciał „ zarazić młodzież duchem sportu”. W swoim garażu robił łyżwy.
Po wojnie organizował placówki Biura Odbudowy Stolicy i Klubu Sportowego BOS (który miał także bardzo silną sekcję kolarską). Projektował obiekty sakralne, sportowe, domy mieszkalne i obiekty użyteczności publicznej. Opracował projekt przebudowy Kościoła Matki Boskiej Częstochowskiej w Piastowie, uczestniczył w projektowaniu Miejskiego Ośrodka Kultury w Piastowie. Był autorem projektu Sanktuarium Matki Boskiej Fatimskiej na osiedlu Niedźwiadek w Ursusie. Zaprojektował budynek "Ikei", który znajduja się w Warszawie przy zbiegu Alej Jerozolimskich i ulicy Żelaznej. Specjalizował się w budownictwie sportowym. Opracował m.in. projekt toru kolarskiego w Warszawie przy ul. Podskarbińskiej (Nowe Dynasy) i pierwszego sztucznego toru łyżwiarskiego Stegny, zmodernizował płytę toru kolarskiego w Kaliszu, zaprojektował hale sportowe z elementów składanych (Piotrków Trybunalski, Tomaszów Mazowiecki, Radomsko, Łódź).  Był wieloletnim działaczem WOZŁSz. i PZŁSz.

Autor wydawnictwa “Łyżwiarzem może zostać każdy” (1947).


Był autorem projektu pierwszego w Polsce sztucznego toru łyżwiarskiego, który to projekt wykorzystano przy budowie toru na Stegnach.
Wielką pasją Janusza Kalbarczyka było malarstwo i grafika. W jego domu rodzinnym zachowała się kolekcja jego obrazów, grafik i karykatur.
Zmarł w Piastowie koło Warszawy 2 marca 1999.

rysunek

Od młodych lat powtarzał sobie , że kiedyś będzie mistrzem, ale nie wiedział jeszcze w jakiej dziedzinie.

Zimą w młodzieńczych latach próbował boksu, jednak dość duży i czuły na uderzenia nos zaprzepaścił jakiekolwiek szanse na tytuł mistrza wagi pół ciężkiej.
Nie pił, nie palił i prowadził zdrowy tryb życia.
Był sędzią podczas zawodów łyżwiarstwa szybkiego.

Prowadził kursy trenerskie i instruktorskie.
Zaprojektował 2000 budynków w Piastowie i okolicach.
Córka, pani Dorota 

Człowiek o niebywałej pasji, energii i inicjatywie wykorzystał wszystkie te atuty także w dążeniu do doskonałości w sporcie (jako pierwszy w Polsce wprowadził do treningu całoroczne przygotowania kondycyjne oraz rozgrzewkę przed startem).

Cykl historii łyżwiarstwa: Jan Kalbarczyk, https://pzls.pl/cykl-historii-lyzwiarstwa-jan-kalbarczyk/

(…) W relacji udostępnionej mi przez autora, uczestnika i świadka pierwszego po wojnie odnalezienia „Kubusia”, znalazłam wyjaśnienie losów tego pojazdu pancernego w okresie
od 6 września 1944 r. do przełomu 1945/46. I(...) Została wówczas zorganizowana spośród strażaków grupa pracowników, którzy zimą, na przełomie lat 1945/46, wzięli udział w odgruzowaniu warsztatu samochodowego w  Warszawie przy zbiegu ulic Tamki i Topiel. Tą grupą kierował sam kpt. Tadeusz Chojnacki. Roboty były prowadzone przez Wydział Budowlany m. st. Warszawy pod nadzorem inż. arch. Janusza Kalbarczyka, mieszkańca Piastowa (był to znakomity łyżwiarz, olimpijczyk, przedwojenny i powojenny mistrz Polski
w łyżwiarstwie torowym).
Janina Kulesza-Kurowska, https://czaspiastowa.pl/download/CzasPiastowa_29.pdf

Książki

Normatyw techniczny projektowania: lodowiska terenowe [oprac. w Zakładzie Standardów Budowlanych Instytutu Urbanistyki i Architektury na podst. oprac. aut. Janusza Kalbarczyka przy współpr. Tadeusza Kuchara i Andrzeja Dolińskiego] ; Komitet do Spraw Urbanistyki i Architektury. Instytut Urbanistyk; Komitet do Spraw Urbanistyki i Architektury. Instytut Urbanistyki i Architektury, Warszawa 1954

Łyżwiarzem może zostać każdy, wyd. 2 [rys. autor ; przedm. W. Kraszewski], "Sport i Turystyka", Warszawa 1962

Stadionowi Miejskiemu przy Al. Tysiąclecia 1 w Piastowie w 2008 nadano się nazwę: „Stadion Miejski im. Janusza Kalbarczyka”

UCHWAŁA Nr LII/2018 RADY MIEJSKIEJ W PIASTOWIE z dnia 25 września 2018 r. w sprawie nadania Stadionowi Miejskiemu przy Al. Tysiąclecia 1 w Piastowie imienia Janusza Kalbarczyka 

Paweł Kubiak, Kronika Miasta Piastowa, Piastów 1994 https://mbc.cyfrowemazowsze.pl/dlibra/publication/66997/edition/61905/content [dostęp 15.11.2025]

Anna Hawrus, Kinga Kosior, Dominika Pietkiewicz, Dominika Ciołkowska, Ravina Gehani:
Życie Janusza Kalbarczyka – piastowskiego łyżwiarza szybkiego, prezentacja

https://czaspiastowa.pl/download/CzasPiastowa_29.pdf

Cykl historii łyżwiarstwa: Jan Kalbarczyk, https://pzls.pl/cykl-historii-lyzwiarstwa-jan-kalbarczyk/

Zdjęcia Narodowe Archiwum Cyfrowe, https://audiovis.nac.gov.pl/search/ hasło: Kalbarczyk